Ik heb daar mijn voordeel mee gedaan, mede in combinatie met een bulkboek van Drs.P getiteld "Maak thuis uw eigen tekst in uw vrije tijd zonder schroeven". Ik bezit mijn exemplaar niet meer, maar Frits J. Mostert toont de zijne op zijn persoonlijke website.
Later ben ik me er verder in gaan verdiepen, omdat sommige vormen van metrum beter liepen dan andere. Waarom is bijvoorbeeld de vrouwelijke viervoetige jambe zo'n lastig ding? (Voor wie schrikt van deze detaillering: wees niet bang, we komen hier uitgebreid op terug.)
Ik stuitte al gauw op iets wat ik beschouw als een tekortkoming bij de bespreking van metrum: er wordt altijd gekeken binnen één versregel. Die versregels vormen samen een gedicht met een ritme, dat wordt bepaald door het metrum én door de rustpunten tussen de versregels en de strofen.
In dit document beschrijven we de hele strofe, tekst en rust.
De beschrijving van rustpunten tussen strofen is lastig, om niet te zeggen ondoenlijk. Enerzijds gelden dezelfde mechanismen als bij rustpunten binnen een strofe (die al behandeld worden), anderzijds hangt het af van te veel factoren (die niet te behandelen zijn).
Neem bijvoorbeeld een lied, waar een strofe een couplet of refrein is. Tussen couplet en refrein (of tussen coupletten) kan een muzikaal intermezzo zitten, maar men kan ook doorzingen alsof het gewoon de volgende versregel in een strofe is.
Dit document is in aanbouw sinds 25 september 2026. Daarom vindt de lezer over hekjes (##) als het gaat om stukken die nog niet af zijn, of zelfs aantekeningen van zaken die nog moeten komen. Ooit zijn alle hekjes verdwenen, maar het is nog lang geen ooit
We hebben de volgende hoofdstukken:
## Deze indeling is voorlopig en aan allerlei variaties onderhevig.
## Het begint al met de onderstaande hoofdstukkenlijst, waarin je diverse zaken ziet
## * Een tekst zonder link: deze bestaan alleen in mijn hoofd, en sommige op papier
## * Een link met ##: Deze zijn in aanbouw, in allerlei fasen: alleen een pagina aangemaakt, de pagina bevat al een ruwe schets met aantekeningen en links, de pagina is min of meer leesbaar maar niet af, de pagina is zo goed als af
## * Een link zonder ##: Deze zijn (voorlopig) af. Er schieten mij nog steeds nieuwe dingen te binnen, vandaar voorlopig.
Deel 1: ritme en scandeermaten
- Spoedcursus metrum
- Haiku, Homerus en de homerische verwarring
- Scanderen en scandeermaten
- Scandeermaat 1: Tweevoetsmaat
- Jambische tweevoetsmaat
- Intermezzo: één gedicht, één versvoet
- Super- en subheffingen; de alexandrijn
- Subheffingen gebruikt als daling
- Super- en subheffingen in het ollekebolleke
- Aanvaardbare verschillen tussen versregels
- Scandeermaat 2: Viervoetsmaat
- De rusten in de vijfvoetige jambe: Do not go gentle into that good night
- ##Jambische viervoetmaat: Nijntjerijm en aanverwanten
- Zetregels en metrumregels
- Nijntjerijm vs. zevenvoetige jambe: wie is de zetregel?
- Zetregels bij zesvoetige jamben
- Versregels met afwijkende lengte
- Korte slotregels
- Versvormen met versregels van verschillende lengte
- Halve tellen: John 'O Mill-limericks
- Zure appel: vrouwelijke viervoetige jambe
Deel 2: hele en halve versregels
- Inleiding halve versregels
- ##Halve versregels: Almeerse kwintijnen en Flevolandse sestetten
- Tweevoetsmaat als halve versregel: limericks
- Viervoetsmaat als halve versregel: jambische toepassing
Appendices:
- Veel gebruikte sites
- Jambische viervoetmaat: De stelling van Pythagoras (een jeugdzonde)
- Halve versregels: Verheug u gij dochter van Sion
Geen opmerkingen:
Een reactie posten