Naar het vorige hoofdstuk "Scandeermaat 2: Viervoetsmaat"
Naar het volgende hoofdstuk "Jambische viervoetsmaat: Nijntjerijm en aanverwanten"
In het vorige hoofdstuk introduceerde we de viervoetsmaat en nu zitten we met twee beschrijvingen voor versregels met 5 of 6 versvoeten: 3 tweevoetsmaten (=6 versvoeten) en 2 viervoetsmaten (=8 versvoeten). We hebben geconstateerd dat bij liedteksten de laatste definitie geldt, omdat de viervoetsmaten in feite worden opgelegd door de muziek.
Dus is nu de vraag: hoe zit het scanderen of declameren zonder muziek?
Op YouTube zijn diverse voordrachten te lezen van de villanelle "Do not go gentle into that good night" van Dylan Thomas; klik hier om de tekst te lezen.
Allereest is daar een opname van de dichter zelf. Er is een korte pauze na elke versregel, die grofweg in lijn is met 3 tweevoetsmaten. Hetzelfde horen we in de opname van een andere dichter, Benjamin Zephaniah.
De opname van Iggy Pop heeft een begeleidende melodie. Je hoort een vertraging, maar ik vind het lastig om te zeggen of dit overeenkomt met 2 viervoetsmaten, temeer omdat Iggy versnelt en vertraagt als de tekst daarom vraagt; zo is er een kortere pauze bij enjambementen. Hoe dan ook, de muziek heeft een vertragende werking.
De opname van Richard Burton heeft nauwelijks rusten, behalve tussen de strofen. Het deed me een beetje denken aan de manier waarop Shakespeare-acteur de vijfvoetige jamben uitspreken. Dat is natuurlijk geen toeval.
De titel van dit hoofdstuk bevat eigenlijk een paradox. Maar kijkend naar YouTube denk ik dat de scandeermaat vooral flexibel is, voor elk wat wils.
Naar het vorige hoofdstuk "Scandeermaat 2: Viervoetsmaat"
Terug naar de startpagina "Van metrum en versvoeten naar ritme en scandeermaten"
Geen opmerkingen:
Een reactie posten