Scandeermaat 1: Tweevoetsmaat

Terug naar de startpagina "Van metrum en versvoeten naar ritme en scandeermaten"
Naar het vorige hoofdstuk "Scanderen en scandeermaten"
Naar het volgende hoofdstuk "Jambische tweevoetsmaat"

Het idee achter de tweevoetsmaat is, dat versvoeten eigenlijk altijd in paren voorkomen. En als ze niet gepaard zijn, dan is er voor ons ritmegevoel een stille tweede versvoet.
Voor jambe en trocheus is de tweevoetsmaat te vergelijken met de vierkwartsmaat in de muziek: die kun je ook beschouwen als een dubbele tweekwartsmaat.

We beginnen met trocheïsche voorbeelden

Vrouwelijke tweevoetige trocheus
Deze versregel bestaat uit 1 tweevoetsmaat zonder rusten
—∪—∪
Wit-testran-den
—∪—∪
Zandintanden
Mannelijk drievoetige trocheus
De vijfde lettergreep voegt een extra scandeermaat toe met 3 rusten.
TIP: Lees deze en de vorige allebei hardop
en hoor hoe de rusten (of het gebrek daaraan) natuurlijk klinken
—∪—∪|—:÷:
Lig-genopde|grond            
—∪—∪|—:÷:
stro-tjeinje|mond
Vrouwelijke drievoetige trocheus
Wederom een lettergreep erbij,
en wederom hardop lezen
—∪—∪|—∪÷:
Ha-gel-wit-te|stran-den        
—∪—∪|—∪÷:
Zandknoerstinje|tanden
Mannelijk viervoetige trocheus
Zie vorige instructie
—∪—∪|—∪—:
Lig-genopde|len-te-grond    
—∪—∪|—∪—:
meteenstro-tje|injemond
Vrouwelijke viervoetige trocheus
De laatste in het rijtje heeft net als de eerste geen rust.
Luister hoe dat ook hier natuurlijk klinkt
en vooral: lees ze allemaal nog eens achter elkaar
—∪—∪|—∪—∪
Opdeha-gel-|wit-testran-den
—∪—∪|—∪—∪
knoer-senkor-rels|injetanden

We hopen dat het hardop voorlezen heeft gewerkt.
Onze ervaring is, dat versregels zonder rust wat "hijgerig", "rusteloos" klinken. Een wat positievere definitie is, dat ze de snelheid erin houden.
Hoe dan ook: rusten maken het geheel wat meer relaxt.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten