Naar het vorige hoofdstuk "Spoedcursus metrum"
Naar het volgende hoofdstuk "Scanderen en scandeermaten"
Er zijn ook poëzie-systemen (ook wel aangeduid als prosodieën), die niet zijn gebaseerd op heffingen en dalingen. Bij de lettergreep-prosodie wordt alleen het aantal lettergrepen geteld zonder rekening te houden met heffingen en dalingen. De lezer kent waarschijnlijk de haiku, een Japanse versvorm van 3 versregels met achtereenvolgens 5, 7 en 5 lettergrepen.
Lewis Turco meldt in "A handbook of poetics" & “The
new book of forms”, dat de "Syllabic Prosody" niet alleen voorkomt in Japan maar ook in Keltische en Franse poëzie.
Toen ik kennis maakte met heffingen en dalingen werden die aangeduid als "lang" en "kort". Dat was toen (ongeveer een halve eeuw geleden) best gebruikelijk, maar gelukkig hoor ik het nooit meer. De aanduidingen "lang" en "kort" stammen namelijk uit een andere prosodie: de homerisch hexameter.
In de homerische hexameter bestaat iedere versregel uit 6 versvoeten die óf een dactylus (—∪∪) zijn, of een spondee (— —).
Deze dactylus is wezenlijk anders dan de dactylus uit het vorige hoofdstuk, hoewel de naam en zelfs de schematische notitie gelijk zijn:
- De metrische dactylus bestaat uit een heffing gevolgd door 2 dalingen.
- De homerische dactylus bestaat uit een lange lettergreep, gevolgd door 2 korte lettergrepen.
De twee korte lettergrepen worden samen net zo lang uitgesproken als 1 lange. Daarom duren spondee en dactylus ook even lang. Het Oudgrieks heeft een uitgekiend stel condities voor het bepalen van de lengte van de klinkers. Ik ga hier verder niet op in, omdat ik er te weinig van weet, en omdat we het niet nodig hebben. Wie er meer van wil weten, moet googelen op "hexameter scanderen".
Het homerisch misverstand bestaat eruit dat je denkt dat een heffing lang is en een daling kort, terwijl het voor de moderne metrische poëzie van belang is dat beide even lang zijn. Tot mijn niet geringe verbijstering kwam ik erachter dat ik eind vorige eeuw nog een slachtoffer was van deze dwaling.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten